Aug 292010
 

Bundak, Haring Ulan,
ug banlasa ang mga luha
sa mga tawong nagsubo niining taknaa.
Anura sa imong linibong lusok
sa tam-is ug bugnaw’ng tubig
ang mga luhang parat
sa mga nagbakho niining gabhiona.

Ang kabudlay sa ilang gibati, pagaana.
Ang katig-a sa kasakit, tunawa.
Hinaut unta, Haring Ulan.

(For Niel Steve Kintanar, upon the death of his older brother)

Jan 012002
 

Ihunghong ko sa kawayan nga bungol
Ang kapait nga gibati ko.
Ipakita ko sa bulan nga buta
Ang kahidlaw nga gipas-an ko.
Wala’y laing nasayod
Niining tanan kondili ako.

Apan gisinggit sa hangin ang akong kaalaut;
Gi-awit sa gangis ang honi nga masulub-on;
Gibu-bo sa balod diha sa lapyahan
Ang mga luha sa dughang naghilak.

Abi ko ba’g wa’ay naminaw sa mga bakho
Niining gisi nga kalag ko.
Abi ko ba’g wa’ay namati sa mga inagulo
Niining tawong nag-awas ang kasubo.
Namati silang tanan
Gawas kanimo, nga nahikalimot kanako.

Jan 012002
 

Gikaingon ko’g nagbatil og itlog
Ang mga kaisdaan sa kalaworan
Dihang mipanaw ako sa unang higayon
Paingon sa Iloilo, Ilonggong dakbayan

Abi ko pa gani’g nanglaba ang mga sirena
Sa sinina nilang pilak nga naggilak-gilak.
Mangitngit ang dalan nga gihiwa sa barko
Niadtong dakong wanang nga baybayon ra’y utlanan.

Namasin ko nga ang akong nakita
Tinigom ug nagpundok nga usa ka libong luwa,
Apan sayop diay ang pangagpas ni’ng bata
Tungod kay ang tuyok sa palabad sa barko
Nagpabukal sa dagat, naghimo’g buwa-buwa.

Busa mipadayon ang panaw niining pasahero
Ug nagbilin og buwa-buwang manindot sa dalan–
Mga yanong katingalahan, mga lab-as nga larawan,
Nga sa kalit lang sa mga balud ug gapnod banlasan.

Jan 012002
 

KAPALARAN, Ikaw da’y magmando!
Huyop, Hangin, Ikaw da’y mag-igo!
May mabuhat ba ako
kung pagbut-an mo ang utlanan ko?

Ang ugma ko nasayran mo na;
Nahapatik sa akong mga mata.
Apan wala’y kapuslanan
Ang mga bukton kong buot motuis.

Kapalaran, Imo akong dinakpan,
Giilogan mo sa kagawasan
May mabuhat ba ako
kung mao kini ang akong dalan?

Pasagdi nga malarag ang mga dahon
Ug malaya ang sanga sa kagahapon.
Wala’y bili ang akong panlimbasog
Kay Kapalaran, gamhanan Ka!

Kapalaran, gamhanan Ka gayud!
Wala’y malingkawas sa laang mo–
Ug wala’y kapuslanan
ang nakigbisog nga galamhan ko.

Jan 012002
 

Dinhi sa yuta ang binhi sa kinabuhi naghulat,
Mapailubon, sa pagyukbo sa gitakdang panahon.
Bangon, pagmata na ug bukhara ang imong mga kamot,
Binhi nga wala’y gahum, ang pagtubo mo dili imong pagbuot.

Pakamanga ang imong mga gagmay’ng tiil
Ug panggunit og higpit sa yuta.
Silawan ka sa adlaw ug palad-okon ka sa ulan,
Binhi, hinumdumi, nga sa imong pagturok kinahanglan ka mapukan.

Ug kab-ota ang kabitoonan,
Sawoma ang sa yutang kinalawoman,
Sagubanga ang mapintas nga unos,
Ug tindog nga daw haring mapahitas-on.

Lindog, dili matandog, kahoy’ng lig-on nagbarog,
Kahoy’ng dili matay-og gikan sa binhi’ng huyang,
Kinabuhi gikan sa binhi’ng patay,
Bukas nga mga palad gikan sa kumo,

Kadaugan gikan sa pagkapukan.

Agi lang mga panahon…

Jan 012002
 

Adlaw nga halangdon
Adlaw nga halandumon
Kanus-a naangkon ko
Ang kinaham nga gugma mo.

Langit ba ang nagmando
O kaha kita ang nagtuyo
Nga mga dalan ta managtagbo
Ug mga kinabuhi ta managtakdo?

Panghitabong kahibulongan
Tulukibong mga hinungdan
Hain ang imo ug akong dughan
Nahiusa, nagpitik og dungan.

(18 October 1999)

Jan 012002
 

Puting liso sa kalbasang pula
Ang akong gihinay-hinay pagkitkit
Samtang nagpunting ang akong panan-aw
Sa mga tawong nagpinusposay sa Mendiola.

Bang! Misalba ang pusil sa pulis;
Nalukapa ang lalaking wala’y sinina.
Bang! Ang lagubo sa bato sa taming,
Ug whoosh! ang tingog sa gihapak nga batuta.

Krak, krak! Mipaspas pud ang akong pagkulit
Sa lisong puti sa kalbasang pula
Samtang nagtan-aw sa tigulang nga napiit
Sa nagbagang aspalto sa Mendiola.

Mipaulan og gatosan ka bato ang langit
Ug pila ka gatosang liso ang akong naukit.
Mi-ulbo ang gidaubang sakyanan sa usa ka media outfit;
Gipasiritan og kusog nga tubig ang mga tawong nagsinggit.

Nagpanilap ang taas nga dila sa kalayo
(Nga mas makasunog pa kaysa santelmo)
Nga didto sa EDSA gihalingan pag-ayo
Ug sa Malacañang gisulong sa mga tawo.

“Putang ina n’yo! Erap pa rin! Gloria resign!” ang ilang siyagit–
Mi-landing sa blonde nga ulo ang bato, dugo ang misidlit.
“Maximum tolerance! Disperse them!” tiyabaw sab sa pulis,
Ug ang tingog sa mga tawo naghinay’g kahilis.

Uy! Hurot na akong Tiwi.
Ug mikab-ot ko’g bag-ong pakete.
Taympa, taympa (mituyok na akong ulo).
Dili na, nalanag na ko.

Ug gipalong ko ang TV.

Jan 012002
 

Nangalimyon ka sa katam-is sa pagpasakit nga wa’y sama
Nianang Tawo nga naghigda, samaran, wa na’y kinabuhi
Nga gilukdo nianang karo, nagpasundayag sa pag-ula
Sa singot, dugo, ug ginhawa alang sa gugma sa pinili.

Gisunod-sunod sa Soledad, luhaan, nagkagot sa ngipon
Nangadugmok ang kasingkasing, nagsubo, hilom nga nagtiyabaw
Samtang nag-iwag sa kangitngit mga kandilang tagpisohon
Nagadan-ag sa agi-anang gihabolan sa pagpanghupaw.

Saksi ikaw niining tanan, kalachuchi nga puti’g gihay,
Wala kahubsi sa kaanyag taliwala sa naghingapin
Nga kahapdus ug pagpamaul sa kasingkasing nga nakagay,
Mapasigarbohong nagbarog, nagpaanindot bisan daplin.

Ipahanggab kanamo, bulak, ang kahumot nianang karo,
Buntoga sa imong kaputi ang anino sa kagabhion,
Dayandayani ang Namatay gikan sa tiil hangtod sa ulo—
Ug buhata kini pag-usab tolo ka adlaw sumad karon.

Photo credit: “Kalachuchi II” (http://benefitofbeingme.deviantart.com/)

Jan 012002
 

Daw usa ka labong ug si-ut nga lasang
Ang dalan Escario sa mangitngit nga gabii,
Diin ang mga mayang himsog nanago–
Mga mayang sa gabii lamang mobukhad sa pako.

Kining mga mayang dili sarang,
Dili mahadlokon sa bisan kinsang moduol,
Inay mo-uk-uk nga nagkurog sa salag,
Mopatuyhakaw man hinuon nga mapasigarbohon
Sa ilang kaagning batan-on.

Niining gabhiona nangayam ako sa maong lasang.
Nakasabot ko ang mayang misugot pagsulod sa akong laang.
Ug gipadayon ko siya sa akong tangkal.
Ug gipas-an ko ang tangkal paingon sa akong puy-anan.
Ug gisulod ko ang maya sa akong lawak
Ug didto ko siya himulboli sa iyang mga sapot.

Ug, malampuson nakong pagpangayam sa Escario,
Gisugba ko ang akong bihag nga maya,
Gitungtongan nako sa akong uwag nga nagbaga.

Jan 012002
 

Nagbuhat ako’g balay
Gikan sa tukog sa kawayan
Ug mga karaang mantalaan.

Ilawom sa dakong lubi,
Kilid sa iyang punoan–
Bugnaw nga silongan.

Karon ako magdagan-dagan,
Unya magluto-luto,
Nagkapuliki sa limpyohan.

Binata ang duwa sa kagawasan.
Binata ang mga pangandoy.
Magpabilin lamang akong bata,
Ang kalisud daw usa lamang ka duwa.

Nagtukod ako’g balay
Gikan sa bukog sa akong lawas.
Gi-atupan ko kini’g panganod.

Gi-ugbok ang haligi sa bato,
Nga sama kagahi sa puthaw,
Lig-on ug dili matandog.

Kon madagma ko sa pagdagan,
O mapaig ang akong linuto,
O magli-undok ang akong limpyohanan,

Magpabilin akong bata
Nga malaumon ug nagduwa-duwa;
Ug ang akong gagmay’ng bukton

Motukod pag-usab sa balay’ng naguba.

Copyright © 2002 - 2014 Elmer F. Montejo, Saksaksinagol.com